//تاریخچه صنعت مقوا و تولید مقوای موج دار

تاریخچه صنعت مقوا و تولید مقوای موج دار

تاریخچه صنعت مقوا و تولید مقوای موج دارReviewed by رضا عباسی on Oct 1Rating: 5.0تاریخچه صنعت مقوا و تولید مقوای موج دار

این اواخر خیلی گشتم، همه جا را زیر و رو کردم از سطل‌های کوچه و محله گرفته تا فروشگاه‌های کوچک و بزرگ نزدیک آپارتمانمان خودمون، می خواستم دقیقاً باب میلم باشد تا این که بالاخره پیدایش کردم- صاف و مرتب، زیبا و محکم با ۶ فوت قد، آن جاهایی که باید به حد کافی کلفت و ضخیم بود و دور و اطرافش کاملاً تمیز و رویهم رفته شکل و شمایل فوق العاده‌ای داشت. از تمام آنهایی که تا به حال دیده بودم بزرگ‌تر بود، یک جعبه مقوایی عظیم الجثه و مقوای موج‌دار که قرار بود به زودی و با کمی تغییر به یک خانه عروسکی کوچک برای دختر دو ساله‌ام تبدیل شود. همان طور که آن کارتن سنگین و بزرگ را عقب وانت می‌‌گذاشتم تا با خود به خانه ببرم، به فکر فرو رفتم که چه چیز مسبب استحکام و قدرت بالای این جعبه مقوایی شده؟ این شد که عزمم را جزم کردم تا از این قضیه سر در بیاورم!

 

تاریخچه‌ای پر فراز و نشیب از تولید مقوای موج دار

سال‌های سال پیش از این که برای ساخت خانه‌های کوچک و عروسکی از مقوا استفاده کنند، درست در زمانی که سیر صعودی تولید محصولات بسیار چشمگیر و حیرت‌آور شده بود و تغییرات شگرف بازار مصرف کالا دیده می‌‌شد، مقوا نقش مهم و بسزایی در انقلاب صنعتی ایفا کرد.

با افزایش تقاضای مصرف کنندگان و داغ شدن بازار کالاهای مختلف نیاز به ابزاری سبک برای حمل اجناس بیش از هر زمان دیگری حس می‌‌شد. بشر به اختراع مقوا و کاربردهای فراوان آن و تحولاتی که در مقوله طراحی ایجاد کرد، مدیون است. همه چیز از زمانی شروع شد که توانستیم به شیوه‌ای نوین و تازه برای قرار‌دادن ورقه‌های نازک و سست کاغذ بر روی‌هم و در قالب یک الگوی مواج دست یابیم. حاصل این دسترنج ماده‌ای سخت و محکم بود که می‌‌توان از آن برای بسته بندی اشیاء شکننده بهره برد.

بعدها در سال ١٨۵۶ ادوارد هالی از مقوای موج‌دار به عنوان آستر کلاه‌های بلند استفاده کرد و حق انحصاری این اختراع را از آن خود کرد. در سال ١٨٧١ آلبرت جونز از نیویورک یک لایه کاغذ صاف را به کاغذهای مواج اضافه کرد و این اختراع را به نام خود ثبت کرد و به ماده‌ای مناسب و ایده‌آل برای بسته بندی و کادوپیچ کردن بطری‌‌ها و فانوس‌های شیشه‌ای دست یافت. سه سال بعد اسمیت نخستین دستگاه تولید عظیم و صنعتی مقوای موج‌دار را اختراع کرد، فرد دیگری به نام اولیور لانگ به هر دو طرف کاغذهای موج‌دار یک لایه صاف و مسطح اضافه کرد تا ماده‌ای حاصل شود که امروزه آن را با نام مقوای موج دار می‌‌شناسیم.

در سال ١٨٩٠ روبرت گید از بروکلین که در زمینه ساخت ساک‌های کاغذی و چاپ فعالیت داشت، از مقوای موج‌دار برای ساخت جعبه استفاده کرد. او جعبه‌ای را طراحی کرد که از تکه‌های صاف و از پیش برش خورده مقوا ساخته شده بود. جالب است بدانید که این اختراع گید (درست به مانند شمار کثیری از اختراعات دیگر) نتیجه یک اتفاق و پیشامد بود؛ گید مشغول آماده کردن سفارش یکی از مشتریان بود و از یک خط کش فلزی برای قرار‌دادن بخش‌های تاخورده در جای خود برای برش زدن ساک‌های کاغذی استفاده می‌‌کرد که به این نتیجه رسید، او می تواند با برش زدن درست و بجای مقوا، به راحتی و در مقادیر بالایی جعبه تولید کند.

مقوای موج دار

نقاط قوت بیشمار مقوای موج دار

به نظر می‌‌رسد یک مهندسی محاسباتی پیش پا افتاده و کوچک می‌‌تواند از پس کارهای بزرگی برآید. راز استحکام و قدرت جالب توجه مقوای موج دار در لایه‌های پیچ خورده و مواجی نهفته است که در میان دو لایه صاف و مسطح قرار گرفته‌اند و با استفاده از نشاسته ذرت و برخی موادشیمیایی به‌هم چسبیده اند. در صنعت بسته بندی، به هنگام ساخت جعبه، لایه‌های موجدار مقوا در  یک راستا قرار می‌‌گیرند و این امر استحکام و قدرت جعبه را تا حد زیادی افزایش می‌‌دهد. با این حال ٧٠ درصد از قدرت یک جعبه در گوشه و کناره‌های آن متمرکز شده و سبب می‌‌شود یک کارتن مقوایی بسیار محکم و شگفت‌آوری داشته باشیم.

مقوای موج‌دار به کار گرفته شده در صنعت حمل و نقل می‌‌بایست از دو تست استاندارد سربلند بیرون آمده و درجه بندی شوند. نخستین تست، ECT (تست خرد یا له شدن) نام داشته و عملکرد و مقاومت جعبه را در حین انباشته شدن مورد بررسی قرار داده و بر حسب پوند بر اینچ مربع ( psi) رتبه بندی می‌‌کند. دومین تست BST (مقاومت و قدرت در برابر از‌هم پاشیدن) بوده و نشان می‌‌دهد یک جعبه چه میزان بار را می‌‌تواند تحمل کند بی‌‌آن که از‌هم فرو بپاشد. در گواهینامه کیفی تولیدکننده جعبه مقدار عددی حاصل از این تست‌‌ها آورده شده است. هر چه مقدار این عدد بیشتر باشد، بالطبع دوام و استحکام جعبه بیشتر خواهد بود.

ضررهای مقوا

حقیقتی تلخ و مسموم

در اغلب موارد فرآیندهای عظیم تولید که زندگی را به کام‌مان شیرین و ساده می‌‌کنند، جنبه تاریک و تلخی‌هم در پی دارند و تولید مقوا نیز از این قاعده مستثنی نیست. بی‌‌تردید مشهودترین و بارزترین خطر نهفته در دل این صنعت، قطع بی‌‌رویه و خارج از قاعده و قانون درخت کاج برای تولید خمیر کاغذ می‌‌باشد. اما دومین خطر بسیار بغرنج‌تر است.

در قرن نوزدهم به واسطه یک فرآیند شیمیایی چوب را (در اینجا منظور همان چوب درخت کاج است) به صورت خمیر درآورده و سپس به یک خمیر کاغذی قابل حل در آب، محکم و نسبتاً با دوام تبدیل می‌‌کردند. این خمیر شیمیایی همچنان مورد استفاده قرار می‌‌گیرد و تمامی بخش‌های سلولزی چوب را از آن حذف می‌‌کنند. با کمک یک ترکیب کربوهیدراتی به نام لیگنین برای سلول‌های چوب را به‌هم پیوند می‌‌زنند و در نهایت از این ترکیب خارج می‌‌کنند.

در ابتدا، خمیر چوب را به تنهایی در قلیاب می‌‌پزند، حاصل این فرآیند کاغذی سست و ضعیف است. با افزودن سولفید سدیم به آن خمیر کاغذی به مراتب محکم‌ترین به عمل می‌‌آید که به خمیر کرافت (کلمه‌ای آلمانی به معنای قوی و محکم) مشهور است. ٨٠ درصد از این خمیر از چوب و ٢٠ درصد باقی حاوی قلیاب و سولفید سدیم می‌‌باشد. خمیر کرافت را در دمای ٣٣٨ درجه فارنهایت و به مدت ٣ ساعت می‌‌پزند تا بخش عمده لیگنین به کار رفته در آن به صورت محلول درآید. مایع حاصل را خشک کرده و خمیر را می‌‌شویند تا مواد شیمیایی از روی آن پاک شود.

نتیجه؛ خمیری است به رنگ قهوه‌ای پر رنگ. مقوای موج دار و پاکت‌های میوه و خوار و بار فروشی از این خمیر پدید می‌‌آید. (اگر بخواهید رنگ مقوا سفید شود، می‌‌بایست با یک ماده رنگ بر، رنگ قهوه‌ای خمیر را از بین برد.)

اما مشکل اینجاست که از فرآیند کرافت موادی به جا می‌‌ماند که بسیار سمی و مضر است؛ مایعی سیاه رنگ حاوی قلیاب، خاکستر سودا (کربنات سدیم)، سولفید سدیم و لیگنین. در گذشته این پسماند را در رودخانه و دریاچه رها کرده و آلودگی شدید آب و محیط زیست را رقم می‌‌زدند. امروزه تولید اقتصادی و مقرون به صرفه کاغذ کرافت بر اساس بازیافت این اجزا درون کوره است.

کیفیت هوای اطراف کارخانه تولید خمیر کرافت مشکلی‌ست پا برجا و تلاش برای کاهش آلودگی‌های ساطع شده در اطراف کارخانه هزینه‌های گزافی را در بر دارد. اما بسیاری از تولیدکنندگان جامه عمل پوشاندن به این مهم را سرلوحه خود قرار داده و می‌‌کوشند تا از این حیث مثمر ثمر واقع شوند. روز به روز بر شمار تولیدکنندگانی که استفاده از مقوای بازیافتی را در دستور کار خود قرار می‌‌دهند، افزوده شده و آنهایی که از این غافله عقب مانده اند، قوانین و مقررات بسیاری از جانب FSC بر سر راهشان قرار می‌‌گیرد که‌آنها را در استفاده از منابع مورد استفاده برای تولید کاغذ و در نهایت مقوا محدود می‌‌سازد و موظفند تمامی این موارد را رعایت کنند. با توجه به نیاز غیرقابل انکار برای تولید آگاهانه و هوشمندانه این دسته از تولیدکنندگان به زودی با قوانین و استانداردهای بازدارنده بیشتری مواجه خواهند شد و در نهایت چاره‌ای نخواهند داشت جز تسلیم شدن و استفاده از مقوای بازیافتی.

مقوا در طراحی

کاربرد در طراحی

تنوع مقوا به حدی زیاد است که نه تنها برای بسته بندی و اقلام مورد استفاده در صنعت حمل و نقل کاربرد دارد بلکه یک گزینه ایده‌آل برای طراحان جویای نام به شمار می‌‌رود. در ۴٠ سال گذشته، برخی از طراحان و آرشیتکت‌های خوش آوازه و حرفه‌ای مقوا را جایگزین مواد مرسوم و سنتی کرده و از آن برای ساخت سایبان و مبلمان منزل بهره گرفته اند. به عنوان مثال در سال ١٩٧٢، فرانک گری اثر معروف خود را تماماً از مقوا ساخت و آن را صندلی متحرک نامید، پس از گذشت بیش از ۴٠ سال این طرح همچنان فروش چشمگیری دارد.

در سال ١٩٩۵ آرشیتکت ژاپنی، شیگرو بان از لوله‌های مقوایی در کلیسای Takatori Kyokai در شهر Kobe ژاپن به عنوان ستون استفاده کرد و بعدها در سال ١٩٩٩ از ستون‌های مقوایی خود برای بنا کردن سرپناهی مخصوص پناهندگان در سازمان ملل استفاده کرد. در سال ٢٠٠٠ نیز در نمایشگاه هانوفر آلمان یک آلاچیق ژاپنی بسیار زیبا و حیرت‌انگیز با مقوا ساخت و بازدیدکنندگان را به تحسین واداشت. این سبک از طراحی بر روی خلاقیت و نوآوری در به کارگیری مواد جدید تمرکز داشته و می‌‌خواهد ناممکن‌‌ها را میسر سازد.

با احتیاط حمل کنید

تمامی اینها نشان می‌‌دهد ماده ساده‌ای همچون مقوا می‌‌تواند محکم، جالب، استوار و با دوام، متنوع و در عین حال از حیث زیبایی ظاهری چشم نواز و جذاب باشد. کدام یک از ما برای ساخت خانه‌های عروسکی خود در دوران کودکی دست به دامن جعبه‌های مقوایی نشده ایم؟ یا تمام‌دار و ندار و اسباب و اثاثیه‌مان را به لطف چند جعبه مقوایی که در اطراف فروشگاه سرکوچه‌ پیدا کردیم، به خانه جدید نبرده ایم؟

با نهایت تأسف و تأثر شاهد صحنه دلخراش خوابیدن افراد بی‌‌خانمان در پیاده رو بوده ایم، در حالی که مقوایی بر روی خود انداخته و پایش از آن بیرون زده است. مقوا حضوری پررنگ و مستمر در زندگی روزمره ما دارد و هر زمان که به آن نیاز باشد، خود را وقف خدمت به ما می‌‌کند. تردیدی نیست که ابتکارات جدید، ظهور و افول مواد کمتر طبیعی از جمله عواملی ست که بر سر مسیر پرفراز و نشیب تولید مقوا سبز می‌‌شوند. اما می‌‌توان با اطمینان ادعا کرد که در سال‌های آتی مقوا به عنوان یک ابزار ارزشمند و مهم در زندگی بشر به قوت خود پا برجاست و نقش مهمی ایفا می‌‌کند. اما اگر قرار است از این مواد برای رفاه حال خود بهره بگیریم، می‌‌بایست ارزش بیشتری برایشان قائل شده و‌آنها را محترم شماریم.

 

۱۳۹۷-۷-۵ ۱۰:۴۲:۰۰ +۰۳:۳۰۱۰ مهر ۱۳۹۵|

ثبت ديدگاه

بیست و سومین نمایشگاه
چاپ و بسته بندی
۵ لغایت ۸ دی
۱۳۹۵
سالن ۳۸B غرفه ۵۹
منتظرتان هستیم
محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران
زمان بازدید
۱۰ الی ۱۷
سینی آبمیوه و بستنی از محصولات پرفروش شرکت سپیدار کارتن می باشد که به تازگی به محصولات شرکت اضافه گردیده است
سینی آبمیوه و بستنی از محصولات پرفروش شرکت سپیدار کارتن می باشد که به تازگی اضافه شده است