۶ نکته مهم که در طراحی بسته بندی باید به آن توجه کنید

بر اساس گزارش مؤسسات بازاریابی ارزش صنایع غذایی بالغ بر ۶۰۰ میلیارد دلار است و حیات و بقای این صنعت تا حد زیادی در دست مصرف کنندگان، توزیع کنندگان، تولیدکنندگان و طراحان گرافیکی می‌باشد. البته می‌توان بسته بندی محصول و طراحی گرافیکی بسته بندی را یک صنعت کاملاً مستقل و تمام عیار دانست. آژانس‌های طراحی و تبلیغاتی چند ملیتی و خوش نامی همچون Landor، CBA و Coley Porter Bell طراحانی را به خدمت گرفته‌اند که برای هرچه محکم و قدرتمند‌تر شدن پایه  های برند، از جادوی طراحی بسته بندی و برندسازی کمک می‌گیرند. بخش بسته بندی مجموعه سپیدارکارتن در حال رشد و پیشرفت است و با آغوش باز از طراحان خوش ذوق و زبده استقبال می‌کنیم.

اما این نکته را آویزه گوش خود کنید؛ برای موفق شدن در این صنعت پر رونق و رقابتی به چیزی بیش از یک جفت چشم خوب و بینا نیاز خواهید داشت. با ما همراه باشید تا به شما بگوییم برای خلق یک طراحی زیبا و چشم نواز باید از چه قوانینی تبعیت کنید.

۱. شفافیت و ساده گرایی

دفعه بعد که به سوپرمارکت رفتید، یک قفسه را انتخاب کرده و کمی در میان محصولات چیده شده در آن کنکاش کنید. به هر یک از محصولات نگاهی بیندازید و دو سوال خیلی ساده از خود بپرسید:

  • این محصول چه مصرف یا کاربردی دارد؟
  • این محصول از تولیدات کدام برند است؟

طراحی ساده و جذاب

این بسته بندی نمونه‌ای بارز از یک طراحی ساده، شفاف و در عین حال متمایز و متفاوت است.

باید بتوانید در کمتر از ۴ ثانیه به این دو پرسش مهم و اساسی پاسخ دهید، اما خیلی زود متوجه خواهید شد که این کار دشوارتر از آن چیزی است که تصورش را می‌کردید. اما چرا ۴ ثانیه؟ مشتریان برای بررسی و ارزیابی هر یک از محصولات درون قفسه حداکثر ۴ ثانیه زمان صرف می‌کنند.

بدون تردید با محصولاتی مواجه می‌شوید که طومار بلند بالایی از مزایای محصول را پشت سر‌هم ردیف کرده‌اند اما نام برند واضح و آشکار نیست. یا بسته بندی‌هایی که ظاهری خوش آب و رنگ دارند اما نمی‌توان فهمید چه محصولی در دل آن جا خوش کرده است. گاهی اوقات‌هم به پاک کننده و شوینده‌هایی بر می‌خورید که بسته بندی‌آنها بیشتر به درد آبمیوه بچه‌‌ها می‌خورد.

 

طراحی اشتباه بسته بندی

یکی از بدترین نمونه‌های بسته بندی! این شوینده‌‌ها به شکل عجیبی خوشمزه به نظر می‌رسند و این قضیه می‌تواند بسیار خطرناک و مهلک باشد، شما این طور فکر نمی‌کنید؟ این بسته بندی مصرف کنندگان را گمراه می‌کند و نمی‌تواند خیلی صریح و واضح به مشتری اطلاع دهد که چه محصولی درون بسته بندی است.

ماهیت برخی از محصولات ایجاب می‌کند که بسته بندی شان مرموز باشد (کالاهایی از قبیل عطر، ادکلن و لوازم لوکس)، اما اگر مصرف کننده نتواند بفهمد چه محصولی درون بسته بندی است، به چه برندی تعلق دارد یا کاربردش چیست، سرنوشت آن محصول همچون راه رفتن بر روی لبه تیغ هراس‌آور خواهد بود و برند به خطر می‌افتد. اگر چنین روندی را در پیش بگیرید بسته بندی محصول شما در قفسه فروشگاه‌‌ها عملکرد ضعیفی خواهد داشت.

هیچ گاه قانون شماره ۱ طراحی بسته بندی را از یاد نبرید؛ وقتی پای محصول و برندتان به میان است باید کاملاً صریح و شفاف عمل کنید.

در این مقاله می‌توانید نکاتی را راجع به “بسته بندی خلاقانه” مطالعه کنید.

۲. صداقت

افرادی که در زمینه طراحی بسته بندی تجربه چندانی ندارند و در این صنعت تازه واردند، می‌کوشند تا محصول خود را به بهترین شکل ممکن به تصویر بکشند و برای رسیدن به این هدف از هیچ کاری مضایقه نمی‌کنند. به همین خاطر است که گاهاً با مواردی روبرو می‌شوید که طرح کلوچه‌ای آغشته به شکلات را بر روی بسته بندی خود یدک می‌کشند اما وقتی بسته بندی را باز می‌کنید، می‌‌بینید که یک بیسکوئیت شکلاتی معمولی خریده اید. یا مثلاً بر روی بسته بندی تصویر ماستی مملو از گیلاس‌های تازه و خوشمزه نقش بسته ولی در عالم واقعیت تعداد گیلاس‌هایی که نصیبتان می‌شود بسیار کمتر است. اگر محصولتان را ۱۰ برابر بهتر از آن چه که هست به نمایش در آورید، مشتریان را فریب داده‌اید و در نهایت‌آنها از برندتان دلگیر و ناراحت می‌شوند و این یعنی کاهش حجم فروش و خراب شدن تصویر ذهنی مشتریان از برند شما.

عدم صداقت در طراحی بسته بندی

شاید این محصول طعم مطبوعی داشته باشد اما تولید کننده با این بسته بندی مشتریان را گمراه کرده و به نوعی سرشان را کلاه گذاشته است.

در این برهه است که صداقت اهمیت می‌یابد. از دیدگاه مشتریان ایرادی ندارد، محصولی ساده و ارزان قیمت به‌آنها عرضه کنید اما باید با‌آنها صادق باشید و بگویید قرار است چه چیزی بخرند. بی‌‌شک‌آنها با کمی بهتر جلوه‌دادن محصول مشکلی نخواهند داشت اما اگر حد و مرزها را زیر پا بگذارید و محصولی را نمایش دهید که با محصول اصلی زمین تا آسمان تفاوت دارد، عصبانی و شاکی می‌شوند. به عنوان یک طراح وظیفه دارید که محصول را به نحو احسنت در معرض نمایش قرار دهید اما این نکته را در نظر داشته باشید که مصرف کنندگان انتظار دارند رفتاری درست و صادقانه در پیش بگیرید.

۳. صلاحیت و اعتبار

اصالت، شخصیت و در ذهن‌‌ها ماندگار شدن از ویژگی‌های مهم برندهای بزرگ و طراز اول و شاهکارهای طراحی بسته بندی به شمار می‌رود. دلیل این موضوع بسیار ساده و قابل درک است: صدها محصول در بازار وجود دارد که هر یک به نحوی می‌کوشند تا دل مشتریان را به دست آورده و نظر‌آنها را جلب کنند. اگر می‌خواهید حساب خود را از سایر رقبا سوا کنید و گوی سبقت را از‌آنها بربایید، چاره‌ای ندارید جز آن که متفاوت عمل کنید و صلاحیت و اعتبار خود را به رخ دیگران بکشید. از آنجایی که معتبر بودن در گروی خلاقیت و پویش است، نمی‌توان فرمول مشخصی برای آن تعریف کرد، مخصوصاً این روزها که مردم خود را در محاصره انبوهی از برندها با سر و شکلی بسیار زیبا و جذاب می‌بینند.

طراحی بسته بندی زیبا

طراحی این بسته بندی از شاهکارهای شرکت Colin Porter Bell است و می‌توان آن را نمونه بارز بسته بندی معتبری دانست که بی‌‌تردید در خاطر مشتریان حک خواهد شد.

اگر بسته بندی محصول شما عادی و معمولی است باید به سبکی از طراحی روی آورید که چندان رایج و متعارف نیست در عین حال از استانداردهای بالای تصویری تبعیت کرده اند. به عنوان مثال اگر در طراحی تمامی بسته بندی‌‌ها تصویر به کار رفته است، شما از یک طراحی نمادین یا متن محور بهره بگیرید. اگر همه از چیدمان‌های افقی استفاده می‌کنند، شما به دنبال چیدمان‌های عمودی باشید. اگر تمامی طراحی‌‌ها به عصر حاضر تعلق دارند، شما طراحی‌های قدیمی را در دستور کار خود قرار دهید اما جذابیت و کیفیت ظاهری را از قلم نیندازید. جسور و گستاخ، متفاوت و متمایز باشید و برای الهام گرفتن به لیبل محصولات لوکس و تجملاتی نگاه کنید تا ایده‌هایی بکر و بدیع به ذهنتان خطور کند.

۴. تأثیر قفسه ای

از نقطه نظر فروشندگان، یک محصول هیچ گاه به تنهایی دیده نمی‌شود و نمی‌توان جزئیات را به نحو شایسته‌ای به تصویر کشاند. چرا که محصولات در چندین ستون و ردیف چیده می‌شوند و مصرف کنندگان با فاصله مشخصی قفسه‌‌ها را از نظر می‌گذرانند، در نتیجه ما طرحی را مشاهده می‌کنیم که در نتیجه کنار‌هم قرار گرفتن محصولات مختلف پدید آمده است. تا این یک طرح متفاوت و خاص نظر ما را به خود جلب می‌کند و تصمیم می‌گیریم از نزدیک نگاهی به آن بیندازیم. فروشندگان این جذابیت و تمایز محصول را اثر قفسه‌ای می‌نامند و معتقدند این مفهوم تأثیر بسزایی در فروش یک محصول ایفا می‌کند.

تاثیر قفسه ای

در واقع شما با وارد شدن به یک سوپر مارکت چنین تصویری می‌بینید. نخستین بار کدام محصول توجه شما را به خود جلب کرد؟

اثر قفسه‌ای را باید در طرح‌های خود لحاظ کنید و برای تست کردن آن می‌توانید جایگاه طراحی خود را در قفسه یک فروشگاه شبیه سازی کنید. (برای گرفتن نتایج مطلوب، بهتر است برای هر محصول چند ردیف و ستون در نظر بگیرید)

نکته: نتایج این آزمون شما را شگفت زده خواهد کرد – برخی از بهترین طراحی‌‌ها در دل قفسه‌‌ها و در میان سایر محصولات گم و از نظرها پنهان می‌شوند، اما گاهی اوقات یک طراحی ساده و بی‌‌آلایش در قفسه فروشگاه نماد و جلوه‌ای بی‌‌همتا می‌یابد.

۵. امکان توسعه و بسط دادن

با طراحی کردن بسته بندی به شیوه‌ای کاملاً مفهومی می‌توانید محصولات جدید را  تحت پوشش قرار دهید. فرض کنید کار بسته بندی یک برند جدید را برعهده گرفته‌اید و این برند قرار است آب سیب تولید کند. پس از تلاش‌های شبانه روزی به همراه مشتری بر روی یک طرح خاص توافق می‌کنید. طرحی که عناصر اصلی آن در سیب خلاصه می‌شود و بسیار زیبا و چشم نواز به نظر می‌‌رسد. چند ماه بعد مشتری تصمیم می‌گیرد با همان برند آبمیوه‌ای با طعم گیلاس تولید و روانه بازار کند.

امکان توسعه بسته بندی

یک طرح بسته بندی خوب می‌تواند محصولات متنوعی را زیر بال و پر بگیرد، بی‌‌آن که چیزی از ارزش‌های تصویری و زیبایی‌هایش کاسته شود.

در چنین شرایطی ترس و دلهره بر شما مستولی می‌شود، چون بسته بندی اولیه شما منحصراً برای سیب و آب سیب طراحی شده و به هیچ عنوان نمی‌توان آن را به آب گیلاس تعمیم داد. به علاوه گیلاس خواص بی‌‌نظیری دارد که می‌بایست آن‌‌ها را به مشتری گوشزد کرد، اما تمامی این موارد با ایده‌های شما تناقض دارد. مشکل اینجا است که طرحتان قابل بسط نیست. برای این که در چنین بن بستی گرفتار نشوید باید به هنگام طراحی بسته بندی آینده نگر باشید. به عبارت دیگر می‌توانید طرح تصویری سیستماتیک را به راحتی تغیییر داده، اطلاعاتی را به آن بیفزایید و در نهایت مجموعه محصولات شما طرحی زیبا و در خور توجه در ذهن مخاطبین خلق کند.

۶. کاربردی بودن

کاربردی بودن طرح با ابعاد و شکل واقعی بسته بندی محصول سر و کار دارد. هر چه کالایی کاربردی‌تر باشد، فروش آن بیشتر خواهد بود – وقتی شرکت Heinz قوطی سس‌های کچاپ خود را به شکلی وارونه طراحی کرد، آمار فروش محصولاتش سر به فلک کشید.

بسته بندی سس کچاپ

شرکت Heinz توانست با یک ایده بکر و ناب نرخ فروش محصولات خود را در دوران بحران اقتصادی صنعت سس‌های کچاپ به اوج برساند.

کاربردی بودن مهم‌ترین عنصری است که در اغلب موارد طراحان آن را از قلم می‌اندازند چون مشتریان ترجیح می‌‌دهند روش‌هایی را در پیش گیرند که امتحان خود را به خوبی پس داده‌اند و چنین رویکردی راه را بر روی خلاقیت سد می‌کند. اما اگر خوش شانس بودید و فرصتی دست داد تا یک بطری، جعبه یا فنجان طراحی کنید، بر کاربردی بودن طرح بیش از پیش تأکید داشته باشید و کاری کنید که استفاده از محصول، حمل یا انبار کردن آن برای مصرف کنندگان راحت‌تر از هر زمان دیگری باشد.

کاربردی بودن می‌تواند به تنهایی بسیاری از چالش‌های طراحی بسته بندی را حل و فصل کند.

نتیجه گیری

طراحی بسته بندی یکی از گسترده‌ترین و پر رونق‌ترین شاخه‌های صنعت طراحی به شمار می‌رود و سردمداران این صنعت مدام در پی طراحان خوش فکری هستند که اصالت و فروش یک محصول را افزایش می‌دهند. بسته بندی آخرین پیامی است که مصرف کننده را هدف قرار می‌دهد و آخرین فرصتی است که در اختیار دارید تا او را متقاعد کنید، محصول شما را بخرد. وضوح و شفافیت، صداقت، صلاحیت و اعتبار و موارد دیگری که پیش‌تر بدان اشاره شد، نقش مهمی در طراحی بسته بندی ایفا می‌کنند، با این وجود می‌توان قوانین و عناصر بیشتری را در امر طراحی دخیل دانست.

اگر کار خود را تازه آغاز کرده‌اید، به شما توصیه می‌کنم شاهکار آژانس‌های خوش آوازه طراحی بسته بندی نظیر Dieline را دنبال کنید و یک رزومه کاری عالی برای خود بسازید.

به مبحث طراحی بسته بندی علاقمندید و نکاتی دارید که می‌توانید با ما در میان بگذارید؟ خوشحال می‌شویم در زیر همین مقاله و در قسمت دیدگاه‌‌ها با ما درمیان بگذارید.

۱۳۹۷-۲-۱۹ ۱۰:۰۴:۳۲ +۰۴:۳۰

در باره نویسنده :

ثبت ديدگاه

بیست و سومین نمایشگاه
چاپ و بسته بندی
۵ لغایت ۸ دی
۱۳۹۵
سالن ۳۸B غرفه ۵۹
منتظرتان هستیم
محل دائمی نمایشگاه های بین المللی تهران
زمان بازدید
۱۰ الی ۱۷